15. februar, Dan ratificiranja vakufname: Gazi Turali-beg, utemeljitelj urbane Tuzle

15. februar, Dan ratificiranja vakufname: Gazi Turali-beg, utemeljitelj urbane Tuzle

Dijeljenje

Petnaesti februar obilježava se kao Dan ratificiranja Turali-begove vakufname. Vakufnama je legalizovana krajem ramazana hidžr. 979. godine (oko 15. februara 1572. godine). Sačuvana je u originalu i danas je dostupna i na našem jeziku.

Inače, od cjelokupnog vakufa, ostala je samo džamija koja je danas nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Njenom obnovom djelimično je vraćen sjaj dobrog djela jedne od najvećih historijskih ličnosti ovih prostora: Gazi Turali-bega.

Turali-beg je podigao niz objekata u Tuzli i uvakufio ih za održavanje džamije. On se iz tog razloga smatra začetnikom razvoja urbane Tuzle jer je tada društvu podario 38 dućana, jedan vodovod, jedan han i džamiju. Sjećanje na Gazi Turali-bega živim održava Medžlis islamske zajednice Tuzla. Pretpostavlja se da je Gazi Turali-beg bio rodom iz Tuzle, a vršio je visoku dužnost sandžak-bega u Smederevskom, Sremskom i Zvorničkom sandžaku.

U 16. stoljeću tuzlanske džamije su stradale u požarima u kojim je, uništen veći dio naselja.

Zahvaljujući svojoj lokaciji u polju van naselja, Turali-begova džamija nije bila oštećena u tim požarima i sačuvala je izvorni izgled sve do 1890. godine, kada su tadašnje vlasti odlučile u blizini džamije graditi druge objekte i izvršile nasipanje i ravnanje terena oko džamije.

Kako je zbog toga ulaz u džamiju ostao niži, nasuta je i unutrašnjost džamije, dozidano je 145 cm na postojeće džamijske zidove i napravljen novi krov. Od tada potiče današnji izgled džamije, uz manje izmjene iz 1910., 1967. i 1968. godine.

Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika ovu džamiju je prvo 2002. godine stavila na privremenu listu nacionalnih spomenika da bi 2005. godine Turali begovu džamiju zajedno sa haremom i turbetom proglasila nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.

Administrativno-poslovni centar „Gazi Turali-begov vakuf“ smješten je nedaleko od Gazi Turalibegove džamije. U administrativnom dijelu zgrade vakufa smješteno je sjedište Medžlisa Islamske Tuzla.

Ovom prilikom, Gradski odbor SDA Tuzla upućuje čestitke Medžlisu Islamske zajednice Tuzla za Dan Medžlisa-Vakufname Gazi Turali-bega.